Mua thức ăn đường phố là lựa chọn của nhiều người tiêu dùng. Dẫu biết thực phẩm đường phố có nhiều nguy cơ, song vì sự tiện dụng mà nhiều người vẫn vô tư sử dụng.
![Thức ăn đường phố: Tiện nhưng không lợi 1 thuc an duong pho tien nhung khong loi b46 5403381](https://i.vietgiaitri.com/2020/11/27/thuc-an-duong-pho-tien-nhung-khong-loi-b46-5403381.jpg)
Thức ăn đường phố thường tiềm ẩn nguy cơ mất vệ sinh an toàn thực phẩm.
Nguy cơ nhiễm nhiều loại bệnh
Thức ăn đường phố hiện được bán ở khắp nơi, từ trong ngõ ngách đến các đường phố, từ cổng trường học đến bến xe, chợ…, được bán từ sáng sớm tinh mơ đến tận đêm khuya. Người lao động, học sinh, sinh viên, “dân” công sở dễ dàng lựa chọn các loại thức ăn và món ăn vặt khoái khẩu dù đã được cảnh báo là có thể không bảo đảm vệ sinh an toàn thực phẩm (VSATTP).
Nếu ai đã từng thử qua thức ăn đường phố, chắc chắn sẽ không xa lạ với hình ảnh chủ quán dùng một xô nước để rửa cả đống bát, đĩa, chén. Nhiều quán cơm “di động” gần các bệnh viện, trường học đựng thức ăn trong những chiếc hộp nhựa kê tạm bợ trên các viên gạch dưới đất, gốc cây, chân tường mà không được che đậy.
Chỉ cần nhìn bằng mắt thường cũng có thể nhận thấy sự mất vệ sinh từ những quán cơm bụi di động này. Đó là còn chưa kể đến xuất xứ của các loại thức ăn đường phố được bày bán tràn lan, với các phụ gia thực phẩm tiềm ẩn nhiều nguy cơ mất VSATTP. Tuy nhiên, do giá rẻ nên những quán vỉa hè này vẫn rất đông người mua.
Theo thống kê của Cục An toàn thực phẩm, Bộ Y tế, mỗi năm cả nước xảy ra trên 1.000 vụ ngộ độc thực phẩm, trong đó, đa số là do sử dụng thực phẩm bị nhiễm vi khuẩn nguy hại. Các loại vi khuẩn như E.coli, tả, thương hàn… lưu hành, tồn tại trong nhiều môi trường khác nhau và thức ăn đường phố được coi là những ổ vi khuẩn nguy hiểm nhất.
PGS.TS Trần Đình Toán, Viện trưởng Viện Dinh dưỡng lâm sàng cho hay: “Người bán thức ăn đường phố thường thiếu kiến thức về VSATTP. Họ mua những thực phẩm có giá rẻ, còn tồn dư hóa chất độc hại, nấm mốc về rồi chế biến. Không ít người sử dụng nội tạng thối, khoai tây mọc mầm, gạo mốc, dùng hóa chất phẩm màu phù phép để chế biến rồi đem bán”.
Khi ăn phải những loại thực phẩm này, người tiêu dùng có nguy cơ mắc ung thư gan, do khoai tây khi mọc mầm thì tinh bột chuyển hóa thành solanine và chaconine-alpha, gây ngộ độc cho người dùng. Đậu phộng mốc và gạo mốc có chứa aflatoxin, có thể gây ung thư. Ngoài ra, người bán thực phẩm đường phố hay dùng các túi nilon, hộp nhựa tái chế từ rác thải để đựng thức ăn, vô tình gây hại cho người dùng.
Theo bác sĩ Đình Văn Huy, Phó Trưởng khoa Khám bệnh, Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương, các quán ăn đường phố thường thiếu nước sạch để rửa bát. Nếu ăn phải bát của người ăn bị nhiễm siêu vi A mà người bán chỉ rửa qua loa, chúng ta cũng có thể bị lây bệnh này.
Thức ăn đường phố không được bảo quản ở nhiệt độ cần thiết nên vi khuẩn E.coli có thể xâm nhập vào thức ăn, gây ngộ độc, tiêu chảy cho người dùng. Sử dụng thức ăn đường phố, người dùng có nguy cơ mắc bệnh viêm dạ dày do vi khuẩn Helicobacter pylori (H.P) và bệnh lây qua đường hô hấp từ người bán. Ngoài ra, do thức ăn bán ở vỉa hè thường không được làm sạch và chế biến kỹ lưỡng nên người sử dụng có nhiều nguy cơ nhiễm vi khuẩn, ký sinh, như sán làm tổ trong ruột, não.
Thay đổi thói quen
Để kiểm soát chất lượng thức ăn đường phố, ông Nguyễn Hùng Long, Phó Cục trưởng Cục An toàn thực phẩm, Bộ Y tế, cho biết: Thời gian qua, chính quyền các địa phương đã tăng cường thanh tra, kiểm tra, xử lý hành vi vi phạm quy định về an toàn thực phẩm của người kinh doanh thức ăn đường phố. Tuy nhiên, việc xử phạt không dễ dàng, bởi lẽ, người kinh doanh có tư tưởng đối phó, khi có lực lượng kiểm tra thì thực hiện nghiêm nhưng lực lượng chức năng rời đi là lại vi phạm. Trong khi đó, lực lượng chuyên trách nhiệm vụ bảo đảm VSATTP còn mỏng.
Thiết nghĩ, bên cạnh các giải pháp của ngành chức năng, mỗi người dân cần tự trang bị kiến thức về VSATTP, không nên chọn quán ăn vỉa hè, kịp thời thông báo cho cơ quan quản lý về các quán ăn không tuân thủ điều kiện bảo đảm VSATTP.
Bác sĩ Nguyễn Văn Tiến (Viện Dinh dưỡng quốc gia) đưa ra lời khuyên: Người dân nên mua thức ăn chế biến sẵn ở địa chỉ tin cậy, nơi người kinh doanh thức ăn thực hiện đầy đủ các quy định về VSATTP. Đối với hàng rong, nên chọn mua thức ăn của người có đủ dụng cụ chứa đựng, bảo quản thức ăn, đồ uống bảo đảm vệ sinh.
Người có triệu chứng bệnh đường hô hấp không được tham gia cung cấp dịch vụ ăn uống
PGS-TS Nguyễn Thanh Phong, Cục trưởng Cục ATTP, Bộ Y tế, cho biết cục này vừa ban hành hướng dẫn bảo đảm ATTP trong phòng chống dịch Covid-19 đối với cơ sở kinh doanh dịch vụ ăn uống, kinh doanh thức ăn đường phố.
Ảnh minh họa
Theo đó, người chế biến thức ăn, phục vụ ăn uống buộc phải đeo khẩu trang khi chế biến, tiếp xúc trực tiếp với thức ăn. Những người có một trong các triệu chứng bệnh đường hô hấp:ho, sốt, khó thở không được bố trí làm việc tại cơ sở.
Ông Nguyễn Thanh Phong cho biết thêm, Cục An toàn thực phẩm (ATTP) cũng đã đề nghị các sở y tế, ban quản lý ATTP các tỉnh thành phối hợp cơ quan chức năng địa phương hướng dẫn các cơ sở cách ly tập trung thực hiện các biện pháp đảm bảo ATTP với các cơ sở kinh doanh dịch vụ ăn uống, chế biến suất ăn sẵn cung cấp suất ăn cho các đối tượng trong khu vực cách ly. Chỉ những cơ sở đủ điều kiện về ATTP mới được cung cấp suất ăn cho khu cách ly và phải bảo đảm ATTP trong suốt quá trình vận chuyển từ cơ sở chế biến đến trung tâm cách ly.
Với những trung tâm cách ly có tổ chức nấu ăn tại chỗ phục vụ các đối tượng cách ly, nơi ăn uống phải đảm ATTP trong các khâu: bảo quản, chia thức ăn; dụng cụ ăn uống cho từng người riêng biệt, được vệ sinh sạch sẽ an toàn trước và sau khi sử dụng. Nơi ăn uống bảo đảm vệ sinh, thoáng mát. Cần lưu mẫu thức ăn theo quy định.
L.C